ქართველი მწერლისა და პოეტის, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწის, ილია ჭავჭავაძის (1837-1907) პოემა დაიწერა 1860 წელს, პეტერბურგში. მასში ნაჩვენებია ბატონყმური წყობის უარყოფითი მხარე, თავადაზნაურობის გადაგვარება და ყმა-გლეხთა შეურიგებელი, მებრძოლი სული. პოემაში აღწერილია ბატონს გამოქცეული კაცის თავგადასავალი, რომელსაც რეალური პროტოტიპი ჰყავდა. ეს იყო კარდანახელი გლეხი, გვარად გაუხარაშვილი, ვისაც ილია ჭავჭავაძე პირადად შეხვედრია. ამ გლეხმა მართლაც ესროლა თავის ბატონს, ვინმე ვაჩნაძეს, რის შემდეგაც ყაჩაღად გავარდა და იმალებოდა ალაზნის (კარდანახის) ტყეში. პოემა იწყება იმით, რომ ყაჩაღ კაკოსთან უცნობი კაცი მიდის, არწმუნებს თავის მეგობრობაში და თავისი ამბის მოყოლას იწყებს. წიგნი გამოცემულია გამომცემლობა “ქართული წიგნის” მიერ, 1925 წელს.