ილია ჭავჭავაძის თხზულებათა სრული კრებულის ოცტომეულის მეოთხე ტომი, რომელიც 1989 წელს გამოიცა, წარმოადგენს მწერლის მთარგმნელობითი მემკვიდრეობის მეორე ნაწილს. III ტომთან ერთად, ეს ტომი სრულად ასახავს ილიას, როგორც კულტურის აქტიური გამავრცელებლის როლს. IV ტომი აერთიანებს ილიას მიერ თარგმნილ მხატვრულ ტექსტებს, მათ შორის ლექსებს, პროზაულ ნაწყვეტებსა და დრამატულ ნიმუშებს მსოფლიო ლიტერატურიდან. ამ ტომის გამოცემა მოწმობს ილიას მთარგმნელობითი საქმიანობის მოცულობასა და მრავალფეროვნებას, რაც გადამწყვეტ როლს ასრულებდა XIX საუკუნის ქართული ლიტერატურისა და სალიტერატურო ენის მოდერნიზაციასა და ევროპულ სტანდარტებთან მიახლოებაში. როგორც ოცტომეულის ნაწილი, IV ტომი შეიცავს აკადემიურ კომენტარებსა და ტექსტოლოგიურ შენიშვნებს, რაც მკვლევრებს საშუალებას აძლევს, ზუსტად შეისწავლონ თარგმანის ისტორია, ილიას სტილისტიკური არჩევანი და ის, თუ რა წყაროებით სარგებლობდა იგი (მაგალითად, რუსულიდან თარგმნა თუ უშუალოდ ორიგინალიდან). 1989 წელს, ეროვნული თვითშეგნების გაძლიერების პერიოდში, ამ ტომის გამოცემა ხაზს უსვამდა ილიას განმანათლებლურ ხედვას საქართველოს ევროპულ კულტურულ სივრცეში ინტეგრაციის შესახებ.