ქართველი მწერლისა და პოეტის, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწის, ილია ჭავჭავაძის (1837-1907) წინამდებარე წიგნი პირველად დაიბეჭდა 1892 წელს, „ივერიაში“. მასში ავტორი აკეთებს XIX ს-ის პოეტთა შემოქმედების გარკვეულ შეჯამებას. წიგნში მიმოხილულია ალ. ჭავჭავაძის, გრიგოლ ორბელიანის, ნიკოლოზ ბარათაშვილის, გიორგი ერისთავის, ვახტანგ ორბელიანისა და რაფიელ ერისთავის პოეზია. ილია ჭავჭავაძის „წერილები ქართულ ლიტერატურაზე“ წარმოადგენს პუბლიცისტურ ნარკვევთა კრებულს, სადაც ავტორი განიხილავს ქართული მწერლობის არსს, მის საზოგადოებრივ როლსა და განვითრების გზებს. ილია ამტკიცებს, რომ ლიტერატურა უნდა ემსახურებოდეს ერის სულიერ წინსვლას, სიმართლის დაცვას და ეროვნული თვითშეგნების გაძლიერებას. იგი გამოყოფს მწერლის პასუხისმგებლობას, რეალიზმის მნიშვნელობას და კრიტიკული აზროვნების აუცილებლობას. წიგნი ეხება ქართულ ლიტერატურულ კრიტიკას და წარმოაჩენს, როგორი უნდა იყოს ლიტერატურა, რომელიც ქვეყნის განვითარებას ემსახურება.